DIE ARTIKEL 21 MAATSKAPPY SOOS BEDRYF BINNE DIE KONTEKS VAN ‘N INWONERSORGANISASIE SOOS BY VOLTITELSKEMAS EN SEKURITEITSDORPE

In die geval van sekere voltitelskemas en veiligheidsdorpe word ‘n Artikel 21 Maatskappy gestig. Die Wet noem dit “‘n maatskappy beperk deur garansie” wat beteken dat die aanspreeklikheid van sy lede beperk word en bepaal dat verenigings sonder ‘n winsoogmerk só geregistreer kan word. Hierdie soort maatskappy het nie ‘n aandele-kapitaal nie, en het lede, nie aandeelhouers nie.

WAT IS ‘N ARTIKEL 21 MAATSKAPPY?

In een sin kan ons sê: Die Maatskappywet maak voorsiening vir die inlywing van ‘n vereniging sonder winsmotief, as ‘n maatskappy beperk deur garansie, sodat die lede van die vereniging die beskerming en voordele van die maatskappywet kan geniet.

• Beperk deur garansie, beteken dat die aanspreeklikheid van lede beperk is.
• Die Wet (Die Maatskappywet Wet 61 van 1973) skryf die hou van algemende vergaderings, hoe daar met lede se geld gehandel moet word wat betref die oudit van die boeke, ens. voor.
• Die Wet skryf ook deursigtigheid van die sake van die Maatskappy voor soos dat die statute, finansiële state, lederegister, ens., by die geregistreerde kantoor van die maatskappy ter insae vir lede beskikbaar moet wees.
• Redes vir ‘n Art 21 Mpy - Dis ‘n regspersoon wat in eie naam sake doen. Dt het ewigdurende opvolging. Word deur die wet gereguleer. Beskerm lede se belange. Gesamentlike bemagtiging en sekuriteit, ontwikkelingsprojekte, gemeenskaplike beskerming van ‘n hoë lewensstandaard.
• Die mpy mag dienste lewer teen vergoeding en vergoeding betaal vir dienste gelewer.
• Die mpy mag nooit sy fondse tussen lede verdeel, soos in die geval van dividende nie, selfs al word dit ontbind, in welke geval die restant van fondse aan ‘n soortgelyke organisasie geskenk moet word.

Die klem by ‘n Artikel 21 maatskappy lê by sy doel, wat moet wees om die belange van een of ander groep of gemeenskap te dien.. Die mpy mag wins maak. Dit moet egter nie sy hoofdoelwit wees nie. Sy hoofdoelwit moet volgens die Wet wees “om godsdiens, kuns, wetenskap, onderwys, liefdadigheid, ontspanning, of ‘n ander kulturele of maatskaplike bedrywigheid, of gemeenskaps- of groepsbelange te bevorder.”

STRUKTUUR

Die lede van die maatskappy verkies jaarliks direkteure tydens die Algemene Jaarvergadering, wat namens hulle die maatskappy bestuur.

Die direkteure bestuur die maatskappy aan die hand van die Maatskappywet, die Akte van Oprigting van die maatskappy, die statute van die maatskappy en soms ook nog aan die hand van reëls, die ontwikkelings- riglyne, die dorpstigtingsvoorwaardes en die ordonnansies en regulasies van die munisipaliteit.

VERKIESING VAN DIREKSIE

‘n Baie belangrike vereiste waaraan ‘n direkteur moet voldoen is “common sense”. Kundigheid kan ingebring word deur van konsultante gebruik te maak, maar die direksie kry te doen met baie uitdagende probleme en moet dit kan hanteer op ‘n verstandige, kreatiewe wyse.

Die direksie moet die kultuur van die dorp beskerm en uitbou. Hulle is betrokke by die bevordering van ‘n hoë lewensstandaard, esteties aangename omgewing en sekuriteit. Hulle moet fasiliteite uitbou en ontwikkel.

Die bestuur van die finansies, opstel van begrotings en vordering van heffings vorm alles deel van die direksie se verantwoordelikhede en hulle sal heelwaarskynlik ‘n professionele aanstelling maak om daarmee behulpsaam te wees.

Afhangende van die strukture, is die munisipaliteit in baie gevalle steeds betrokke en verantwoordelik vir sekere dienste en funksies. Voorbeelde hiervan is riool, vullis, water, elektrisiteit, brandbestryding, ens., asook die toepas van regulasies en ordonnansies m.b.t. munisipale ordonansies oor troeteldiere, geraas, besoedeling, ens. Die koördinering hiervan met die maatskappy, is ‘n funksie van die direksie, alhoewel die individuele eienaars, soos in ‘n gewone dorpsgebied, self met die munisipaliteit oor hulle eie sake skakel.

Uiteindelik is die direkteure verantwoordelik vir die al die pligte en verantwoordelikhede aan hullr opgelê deur die Maatskappywet, Statute, ens. Baie dikwels kry hulle geen vergoeding en is dit maar ‘n ondankbare taak.

FINANSIES

In hierdie opset bestaan die behoefte aan finansies hoofsaaklik uit drie komponente, nl. lopende uitgawes, reserwes en projekte. Veral die eerste twee is grootliks ‘n gegewe, maar die insette van die lede is betrokke by projekte – wat die grootte van die fondse daarvoor benodig sal bepaal.

SUKSES VAN DIE MAATSKAPPY

Die sukses van die maatskappy is van kardinale belang vir lede. Die korrekte inmekaar sit van die verskeie komponente vorm ‘n belangrike onderbou. Die direksie is ‘n volgende komponent en die derde is die lede se betrokkenheid en steun. Indien hierdie drie komponente reg van die begin af goed funksioneer, kan dit net goed gaan met die maatskappy. Indien dit nie van die begin af reg hanteer word nie, verval die hele saak in anargie en chaos wat baie moeilik op ‘n latere stadium reggemaak kan word.

Die betrokkenheid van die lede moet verseker dat die regte direkteure verkies word en dat hulle die maatskappy stuur volgens die mandaat wat deur die lede gegee is.